چارلز ادوارد ييت ( مترجم : قدرت الله روشنى و مهرداد رهبرى )

1

خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى )

مقدمه مؤلف در كتاب شمال افغانستان « 1 » شرحى از تركستان افغان در محدوده‌اى از كابل در شرق و هرات در غرب آوردم . اكنون در سمت غرب پيش‌روى كرده به خاك ايران وارد مىشوم و به شرح و توصيف نواحى مختلف خراسان و سيستان از بخش‌هاى كرد و تركمن‌نشين واقع در مرز با روسيه در شمال تا ناحيهء مرزى بلوچستان و هندوستان در جنوب مىپردازم . شرح كاملى از مدت زمانى كه بين طوايف تركمن كوگلان و يموت بسر بردم و نيز نحوهء زندگى و خصوصيات اخلاقى اين دو قبيله كه تا حد زيادى نيز ناشناخته مانده است ، و همچنين سفرم به سرچشمهء رود گرگان كه تا آنزمان پاى هيچ سياح اروپايى بدانجا نرسيده بود را مىنويسم . آرايش قواى نظامى افغانستان به نحوى كه در قندهار ، فراه و هرات شاهد آن بودم . نيروهاى نظامى ايران ، درجات و سلسله مراتب حاكم بر آن ، قبايل مختلف ساكن در مرز ايران و افغانستان ، چگونگى تجارت ايران با خارج از اين كشور از طريق سيستان و بندر عباس ، ضعف حكومت‌هاى محلى در اين كشور و قدرت رهبران مذهبى و شمار پيروان آنها در مقايسه با هندوستان و روسيه ، تفاوت‌هاى موجود در شيوهء زندگى مردم هندوستان و آسياى مركزى ، سربازگيرى و تأمين افراد مورد نياز قواى نظامى از بين مردم عادى در ايران و تفاوت‌هاى آن با سياست‌هاى دولت روسيه در آسياى مركزى و دولت بريتانيا در هندوستان در اين خصوص موضوعاتى هستند كه به شرح آنها خواهم پرداخت . بدنبال آن پيشنهاد اتصال خطوط آهن هندوستان و روسيه نيز مورد بحث قرار خواهد گرفت . از مرقد مطهر امام رضا ( ع ) ، تاريخچه و آثار باستانى مشهد ، نيشابور و نواحى ديگر ، همچنين آرامگاة حكيم عمر خيام و معادن فيروزه در ناحيهء معدن نيشابور نيز سخن به ميان

--> ( 1 ) - Northern Afghanistan